Σε νέα εκκαθάριση παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών προχωρά η ΑΑΔΕ με στόχο την αποτύπωση της πραγματικής εισπραξιμότητας των χρεών προς το Δημόσιο.
Προς την κατεύθυνση αυτή θέτει στο ειδικό καθεστώς των «ανεπίδεκτων είσπραξης» χρέη ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ, τα οποία εκτιμάται ότι δεν μπορούν πλέον να ανακτηθούν. Πρόκειται κυρίως για υποχρεώσεις που συνδέονται με επιχειρήσεις οι οποίες έχουν πτωχεύσει, καθώς και με φορολογούμενους που έχουν αποβιώσει, αφήνοντας οφειλές οι οποίες παραμένουν ανείσπρακτες επί σειρά ετών.
Με την κίνηση, αυτό το συνολικό ποσό των οφειλών που έχουν χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτες είσπραξης αναμένεται να διαμορφωθεί στα 41,264 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τρίτο των συνολικών ληξιπρόθεσμων χρεών προς τη φορολογική διοίκηση, τα οποία ανέρχονται σε 114,516 δισ. ευρώ.
Ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη: Τι αλλάζει για λογαριασμούς, ενημερότητα και κατασχέσεις
Πιο αναλυτικά ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν ισοδυναμεί με οριστική διαγραφή της. Αντιθέτως, ενεργοποιείται καθεστώς αναστολής των διαδικασιών είσπραξης για χρονικό διάστημα δέκα ετών από το τέλος του έτους κατά το οποίο η οφειλή καταχωρίζεται στα ειδικά βιβλία της φορολογικής διοίκησης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι οφειλέτες και όσοι φέρουν συνυπευθυνότητα δεν μπορούν να λάβουν φορολογική ενημερότητα, παρά μόνο βεβαίωση οφειλής.
Παράλληλα, παραμένουν σε ισχύ αυστηροί περιορισμοί, καθώς δεσμεύονται τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδυτικά προϊόντα και περιεχόμενα θυρίδων. Την ίδια στιγμή, το Δημόσιο διατηρεί ακέραιο το δικαίωμα να επανεκκινήσει διαδικασίες είσπραξης ή να προχωρήσει σε συμψηφισμούς σε περίπτωση που εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία στο μέλλον.
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η διαδικασία ένταξης μιας οφειλής στο συγκεκριμένο καθεστώς διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος του χρέους. Για οφειλές έως 300.000 ευρώ απαιτείται απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας ΔΟΥ ή του Τελωνείου, ύστερα από σχετική εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών. Για χρέη από 300.000 έως 3 εκατ. ευρώ, καθώς και για μεγαλύτερα ποσά, η τελική απόφαση λαμβάνεται από τον διοικητή της ΑΑΔΕ, κατόπιν εισήγησης των αρμόδιων εισπρακτικών μονάδων.
Πότε μια οφειλή χαρακτηρίζεται ανεπίδεκτη είσπραξης – Τι αλλάζει στη νομοθεσία
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, προκειμένου μια ληξιπρόθεσμη οφειλή να χαρακτηριστεί ανεπίδεκτη είσπραξης, πρέπει να έχει προηγηθεί εξαντλητική έρευνα χωρίς να εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία ή απαιτήσεις του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων. Παράλληλα, όπου προβλέπεται από τη νομοθεσία, πρέπει να έχουν κινηθεί οι σχετικές ποινικές διαδικασίες ή να έχει διαπιστωθεί αντικειμενική αδυναμία άσκησής τους. Επιπλέον, απαιτείται τεκμηριωμένη διαπίστωση ότι η είσπραξη της οφειλής είναι πρακτικά αδύνατη.
Οι αλλαγές που θεσπίστηκαν το προηγούμενο καλοκαίρι διεύρυναν σημαντικά το πεδίο εφαρμογής του μέτρου. Πλέον, είναι δυνατός ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης ακόμη και όταν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία στο όνομα του οφειλέτη ή των συνυπόχρεων προσώπων, υπό την προϋπόθεση ότι η αξία τους είναι εξαιρετικά περιορισμένη σε σχέση με το ύψος της οφειλής.
Ειδικότερα, η συνολική αξία ακινήτων και εμπράγματων δικαιωμάτων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 5% της βασικής ληξιπρόθεσμης οφειλής και σε κάθε περίπτωση το όριο των 100.000 ευρώ. Η αποτίμηση μπορεί να βασίζεται είτε σε έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή είτε στη φορολογητέα αξία που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ. Αντίστοιχα, η συνολική αξία της κινητής περιουσίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 30.000 ευρώ και θα πρέπει να κρίνεται δυσανάλογα χαμηλή σε σύγκριση με το συνολικό ύψος του χρέους.
Παρά τον χαρακτηρισμό τους ως ανεπίδεκτων είσπραξης, οι συγκεκριμένες οφειλές εξακολουθούν να υφίστανται και να βαρύνουν τους οφειλέτες. Καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετούς περιόδου αναστολής, δεν χορηγούνται πιστοποιητικά που απαιτούνται για μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων, εκτός εάν η εκποίηση πραγματοποιείται για την εξόφληση της οφειλής. Επιπλέον, η παραγραφή των χρεών παραμένει «παγωμένη», ενώ το Δημόσιο μπορεί ανά πάσα στιγμή να επανέλθει με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης εφόσον προκύψουν νέα οικονομικά ή περιουσιακά δεδομένα που καθιστούν εφικτή την ανάκτηση μέρους ή του συνόλου των οφειλών.
