Η αγροτική οικονομία αποτελει τη ραχοκοκαλιά της Πέλλας και στηρίζει χιλιάδες οικογένειες, αλλά και ένα ολόκληρο παραγωγικό οικοσύστημα που ξεκιναει από το χωράφι και φτάνει μέχρι τα συσκευαστήρια, τους συνεταιρισμούς, τη μεταποίηση, τς μεταφορές και το εμπόριο
Το 2026 όμως η πίεση στο αγροτικο εισόδημα γίνεται όλο και μεγαλύτερη και πλέον δεν αφορά μόνο μία καλλιέργεια ή μια δύσκολη χρονιά. Δαμάσκηνα, ροδάκινα, νεκταρίνια, κεράσια και άλλες δενδροκαλλιέργειες της Πέλλας αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις τιμές παραγωγού, τη διάθεση της παραγωγής, τις ζημιές και τις απώλειεσ παραγωγής, τν ίδια στιγμή που το κόστος καλλιέργειας συνεχώς ανεβαίνει.Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο σε ποια τιμή θα πουλήσει ο παραγωγός.
Πρπει πρώτα να υπολογίσουμε πόσο του κοστίζει για να φτάσει το προϊόν μέχρι την αγορά. Εργατικά, εργόσημα και εργοδοτικές επιβαρύνσεις, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά, καύσιμα, άρδευση, ηλεκτρική ενέργεια, μηχανήματα και συντήρηση, κλαδέματα, συγκομιδή, διαλογή, συσκευασία, μεταφορά, γεωπονική υποστήριξη, ασφαλιστικές εισφορές και ΕΛΓΑ είναι μόνο ένα μέρος του συνολικού κόστους.Ιδιαίτερα μεγάλο είναι πλέον το κόστος των εργατικών, ειδικά την περίοδο της συγκομιδής όπου όλα πρέπει να γίνουν μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Στα κεράσια, σύμφωνα με τα δεδομένα που καταγράφονται στην τοπική αγορά εργασίας, το ημερήσιο κόστος μπορεί να ξεπερνά τα 70 ευρώ, ενώ όταν υπάρχει και απογευματινή εργασία μπορεί να φτάνει ή και να ξεπερνά τα 80 ευρώ ανά εργαζόμενο.Για έναν παραγωγό που χρειάζεται πολλά άτομα και για αρκετές ημέρες, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη επιβάρυνση και επηρεάζει άμεσα το τελικό εισόδημα που θα του μείνει.
Υπάρχει όμως και η ασφαλιστική επιβάρυνση. Για το 2026 οι ασφαλιστικές κατηγορίες των αγροτών στον e-ΕΦΚΑ κυμαίνονται από 149,27 έως 404,81 ευρώ τν μήνα, ανάλογα με την κατηγορία που έχει επιλεγεί. Παράλληλα, στην ειδική ασφαλιστική εισφορά του ΕΛΓΑ για τη φυτική παραγωγή, ο συντελεστής για τις λοιπές καλλιέργειες είναι 4% επί της ασφαλιζόμενης αξίας.Και όλα αυτά είναι μόνο ένα μέρος του λογαριασμού.Για μένα λοιπόν το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο πουλήθηκε ένα προϊόν.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο κόστισε η παραγωγή του και πόσα χρήματα τελικά έμειναν στον παραγωγό και στην οικογένειά του.Αυτό πρέπει να το δούμε με πραγματικά στοιχεία. Για κάθε βασική καλλιέργεια της Πέλλας πρέπει να καταγραφεί το κόστος ανά στρέμμα, η παραγωγή ανά στρέμμα, η πραγματική τιμή παραγωγού, το ακαθάριστο έσοδο, το συνολικό κόστος και τελικά το καθαρό εισόδημα. Και φυσικά να συγκριθούν όλα αυτά με τα προηγούμενα χρόνια ώστε να δούμε με αριθμούς πόσο έχει μειωθεί πραγματικά το αγροτικό εισόδημα.Το ίδιο πρέπει να γίνει και σε ολόκληρη την αλυσίδα από το χωράφι μέχρι τον καταναλωτή.
Ο παραγωγός πρέπει να γνωρίζει πώς διαμορφώνεται η τιμή του προϊόντος του και γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην τιμή που παίρνει ο ίδιος και στην τελική τιμή που βλέπει ο καταναλωτής.Δεν σημαίνει ότι κάθε διαφορά τιμής αποτελεί πρόβλημα ή παρανομία. Όπου όμως υπάρχουν καταγγελίες ή ενδείξεις για στρεβλώσεις της αγοράς, αυτές πρέπει να ελέγχονται από τις αρμόδιες αρχές.
Χρειάζεται περισσότερη διαφάνεια και κυρίως μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη για τον παραγωγό.Για τον λόγο αυτό θεωρώ απαραίτητο να δημιουργηθεί ένας πραγματικός και επικαιροποιημένος χάρτης αγροτικού κόστους και εισοδήματος της Πέλλας για το 2026, με στοιχεία ανά καλλιέργεια και όπου είναι δυνατόν ανά περιοχή.Να καταγραφούν τα εργατικά και τα εργόσημα, τα λιπάσματα, τα φυτοπροστατευτικά, τα καύσιμα, η άρδευση, η ηλεκτρική ενέργεια, τα μηχανήματα και οι αποσβέσεις, ο ΕΛΓΑ, ο e-ΕΦΚΑ, η συγκομιδή, η συσκευασία, η μεταφορά και κάθε άλλη πραγματική δαπάνη της εκμετάλλευσης.Παράλληλα να καταγραφούν η απόδοση ανά στρέμμα, η πραγματική τιμή παραγωγού, οι ποσότητες που διατέθηκαν, αλλά και οι ποσότητες που έμειναν αδιάθετες ή οδηγήθηκαν αναγκαστικά σε χαμηλότερης αξίας διάθεση.
Στο τέλος πρέπει να ξέρουμε ένα πράγμα: πόσα χρήματα πραγματικά μένουν στον παραγωγό.Δεν μπορεί κάθε χρόνο να περιμένουμε να γίνει η ζημιά και μετά να ψάχνουμε μια έκτακτη ενίσχυση. Χρειάζεται μόνιμη παρακολούθηση του κόστους παραγωγής και του αγροτικού εισοδήματος, έγκαιρη παρέμβαση όταν μια καλλιέργεια οδηγείται σε οικονομικό αδιέξοδο, αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικών χεριών, περισσότερη διαφάνεια στην αγορά και αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου εθνικού και ευρωπαϊκού εργαλείου όπου πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.Η αγροτική παραγωγή της Πέλλας όμως δεν είναι μόνο υπόθεση των αγροτών.
Είναι υπόθεση ολόκληρης της τοπικής οικονομίας.Αν ένας παραγωγός εγκαταλείψει την καλλιέργεια επειδή το κόστος έχει γίνει μεγαλύτερο από το εισόδημα, οι συνέπειες δεν θα σταματήσουν στο χωράφι. Θα επηρεαστούν οι εργάτες γης, τα συσκευαστήρια, οι συνεταιρισμοί, η μεταποίηση, οι μεταφορές, το εμπόριο και συνολικά η οικονομική δραστηριότητα του νομού.
Για αυτα το ζήτημα της απώλειας του αγροτικού εισοδήματος πρέπει να τεθεί θεσμικά στο Περιφερειακό Συμβουλιο και στους αρμόδιους φορείς, όχι μόνο με γενικές διαπιστώσεις αλλά με πραγματικά στοιχεία.
Να καταγραψουμε τι συμβαίνει στις καλλιέργειες της Πέλλας, πόσο έχει αυξηθεί το κόστος, πόσο έχουν αλλάξει οι τιμές και κυρίως πόσο εισόδημα χάνει σήμερα ο παραγωγός.Γιατί πίσω από κάθε στρέμμα που εγκαταλείπεται υπάρχει μια οικογένεια και πίσω από την αγροτική παραγωγή της Πέλλας υπάρχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της οικονομίας ολόκληρου του τόπου.
Δήμος Κυριλίδης
Περιφερειακός Σύμβουλος
