Είκοσι πέντε χρόνια συμπληρώνονται από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 που κόστισαν τη ζωή σε σχεδόν 3.000 ανθρώπους. Εκείνο το πρωινό, η Αμερική βυθίστηκε στον εφιάλτη της τρομοκρατίας, ενώ το σοκ ξεπέρασε τα σύνορα των ΗΠΑ και συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο. Οι επιθέσεις διαμόρφωσαν βαθιά την αντίληψη του πλανήτη για την τρομοκρατία και την εξωτερική πολιτική. Όμως για τη σημερινή Gen Z, η 11η Σεπτεμβρίου δεν είναι παρά ένα ακόμα ιστορικό γεγονός που συνέβη πριν καν γεννηθούν ή όταν ήταν πολύ μικρά.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, τρομοκράτες της Αλ Κάιντα έριξαν αεροπλάνα στους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη και στο Πεντάγωνο, έξω από την Ουάσινγκτον, σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους και πυροδοτώντας δεκαετίες πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της υπό τις ΗΠΑ εισβολής στο Αφγανιστάν όπου βρίσκονταν οι ηγέτες της Αλ Κάιντα.
Ο Άλεξ Μπρέιθγουεϊτ είχε μόλις μετακομίσει στις ΗΠΑ από την Αγγλία και βρισκόταν στο πρώτο έτος του μεταπτυχιακού του όταν κατέρρευσαν οι Δίδυμοι Πύργοι. Λίγα χρόνια αργότερα, άρχισε να διδάσκει πολιτικές επιστήμες, με την 11η Σεπτεμβρίου να βρίσκεται τότε στο επίκεντρο των μαθημάτων του.
«Όταν ξεκίνησα να διδάσκω το 2006, όταν δίδαξα για πρώτη φορά μάθημα σχετικά με την τρομοκρατία, ουσιαστικά ήταν ένα μάθημα για την 11η Σεπτεμβρίου. Ήταν όλα όσα προηγήθηκαν και όλα όσα ακολούθησαν. Η 11η Σεπτεμβρίου ήταν το σημείο καμπής», εξηγεί.
Σήμερα, είναι διευθυντής της Σχολής Διακυβέρνησης και Δημόσιας Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Αριζόνα. Στα μαθήματά του για την τρομοκρατία και τις διεθνείς σχέσεις, όμως, η 11η Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί πλέον το βασικό σημείο αναφοράς.
«Είναι ξεκάθαρο στους φοιτητές ότι πρόκειται για ένα σημαντικό ιστορικό γεγονός, αλλά δεν είναι κάτι που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την καθημερινότητά τους», σημειώνει.
Για τον ίδιο και με την ιδιότητα του καθηγητή, το ζητούμενο σήμερα είναι να διδάσκεται η 11η Σεπτεμβρίου χωρίς να ενισχύονται προκαταλήψεις και στερεότυπα.
Αν η συζήτηση περιοριστεί αποκλειστικά στην ασφάλεια, υποστηρίζει, υπάρχει κίνδυνος να αντιμετωπίζονται ως «απειλές» τα πάντα: από τη μετανάστευση και τις αμερικανικές εκλογές μέχρι την οικονομία. Αντίθετα, ενθαρρύνει τους φοιτητές να εξετάζουν κριτικά τις αντιδράσεις των ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις, όπως την Patriot Act (Πατριωτικός Νόμος), τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας στα αεροδρόμια και τους πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Το ερώτημα που τους θέτει είναι ποια από αυτά τα μέτρα βελτίωσαν πραγματικά τη ζωή των πολιτών και ποια περιόρισαν τις ελευθερίες και την ευημερία τους.
Η σκιά της 11ης Σεπτεμβρίου και στους μετανάστες
Έρευνες έχουν δείξει ότι η 11η Σεπτεμβρίου επηρέασε αρνητικά την αντίληψη της αμερικανικής κοινωνίας για τους μετανάστες, όχι μόνο από τη Μέση Ανατολή. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2011 στο The Journal of Politics υποστήριξε ότι το αντι-μεταναστευτικό αίσθημα στις ΗΠΑ ενισχύθηκε σημαντικά μετά τις επιθέσεις.
«Οι άνθρωποι εσωτερίκευσαν τον φόβο που δημιουργήθηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου και ουσιαστικά τον έστρεψαν προς οποιαδήποτε πληθυσμιακή ομάδα δεν έμοιαζε με τον λευκό Αμερικανό», λέει ο Μπρέιθγουεϊτ.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται η αμερικανική κοινωνία την έννοια της τρομοκρατίας έχει αλλάξει. Συχνά, η τρομοκρατία συνδέεται αυτόματα με μια «ξένη» απειλή, ενώ όταν ο δράστης είναι Αμερικανός, η ίδια πράξη μπορεί να περιγραφεί ως έγκλημα ή ακόμη και ως κρίση ψυχικής υγείας.
Μαθητές τιμούν τους 343 πυροσβέστες που σκοτώθηκαν
Σε ένα λύκειο του Τούσον στην Αριζόνα, οι μαθητές προσεγγίζουν την 11η Σεπτεμβρίου με διαφορετικό τρόπο και τιμούν τους 343 πυροσβέστες που σκοτώθηκαν.
Ο Μάθιου Κούντι ήταν μόλις 10 ετών και βρισκόταν στο σχολείο όταν χτυπήθηκαν οι Δίδυμοι Πύργοι.
Σήμερα είναι διασώστης-πυροσβέστης και διδάσκει στο Sunnyside High School. Στα μαθήματά του, η 11η Σεπτεμβρίου γίνεται αφορμή για εκπαίδευση: πώς θα μπορούσαν να είχαν λειτουργήσει καλύτερα οι ασύρματες επικοινωνίες εκείνη την ημέρα και πώς μπορούν οι διασώστες να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για μια μεγάλη καταστροφή.
25 χρόνια μετά, η πρόκληση για την Gen Z δεν είναι μόνο να θυμούνται τι συνέβη εκείνη την ημέρα, αλλά να μπορέσουν να κατανοήσουν τι άλλαξε και ποιο ήταν το τίμημα αυτών των αλλαγών. Για μια γενιά που δεν έζησε την 11η Σεπτεμβρίου, η μνήμη της τραγωδίας περνά πλέον από την ιστορία, την εκπαίδευση και τις προσωπικές αφηγήσεις όσων ήταν εκεί…
