Θ. Τζάκρη: «Ανεμογεννήτρια χωρίς υπόγεια διασύνδεση σημαίνει πυρκαγιά – Πρωτοφανής αμέλεια κυβέρνησης και ιδιωτικού ΔΕΔΔΗΕ για την υπογειοποίηση των καλωδίων – Χάθηκαν τα κονδύλια»
Η καταστροφική πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 31 Ιουλίου 2026 στη Βοιωτία και επεκτάθηκε στη Δυτική Αττική ανέδειξε για ακόμη μία φορά, σοβαρές αδυναμίες στον τομέα της πρόληψης, της εποπτείας κρίσιμων υποδομών και του επιχειρησιακού συντονισμού της Πολιτείας. Η πυρκαγιά κατέκαψε περισσότερα από 130.000 στρέμματα δασικών και γεωργικών εκτάσεων, κατέστρεψε χιλιάδες ελαιόδεντρα, προκάλεσε σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές απώλειες και συνοδεύτηκε από ανθρώπινες απώλειες, μεταξύ των οποίων και το δυστύχημα με τη σύγκρουση δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων κατά τη διάρκεια της επιχείρησης κατάσβεσης.
Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία της προανάκρισης και τις δημοσιοποιημένες πραγματογνωμοσύνες, η πυρκαγιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα σε ιδιωτικό εναέριο δίκτυο μέσης τάσης που εξυπηρετεί αιολικό πάρκο, ενώ στην ίδια ακριβώς γραμμή είχε εκδηλωθεί ανάλογη πυρκαγιά λίγες εβδομάδες νωρίτερα, χωρίς να αποτραπεί η επανάληψη του ίδιου φαινομένου. Τα στοιχεία αυτά εγείρουν σοβαρά ερωτήματα ως προς την επάρκεια των ελέγχων, την πιστοποίηση των έργων, την εποπτεία των ενεργειακών υποδομών και την αποτελεσματικότητα των προληπτικών παρεμβάσεων.
Σοβαρά είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν σχετικά με τις κυβερνητικές εξαγγελίες για επενδύσεις ύψους 369 εκ. €, ενώ το δίκτυο σύμφωνα με στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ παραμένει σε ποσοστό άνω του 85%-90% εναέριο. Και μάλιστα σύμφωνα με το νέο επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2026-2030 εγκαταλείπεται ο συγκεκριμένος στόχος υπογειοποίησης του δικτύου, ιδίως στις δασικές και λοιπές περιοχές υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς.
Επειδή, είναι πλέον προφανές ότι το σημερινό θεσμικό πλαίσιο πρόληψης πυρκαγιών, όπως και ο έλεγχος ασφαλείας των δικτύων μεταφοράς ενέργειας από ΑΠΕ, είναι αποσπασματικό, ανεπαρκές και ουσιαστικά ανύπαρκτο ως προς την πρόληψη, η βουλευτής Πέλλας κ. Θεοδώρα Τζάκρη κατέθεσε Ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με την οποία ζητά απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:
- Ποιος φορέας ενέκρινε και αδειοδότησε την κατασκευή και τη σύνδεση με το δίκτυο του επίμαχου ιδιωτικού εναέριου δικτύου μέσης τάσης του αιολικού πάρκου «Μαύρο Σπιθάρι», και βάσει ποιων τεχνικών προδιαγραφών; Τηρήθηκαν όντως αυτές οι προδιαγραφές, και αν ναι, πώς εξηγείται ότι κατά τη διάρκεια ισχυρών ανέμων προκλήθηκαν σπινθήρες, μάλιστα δύο φορές μέσα σε έναν μήνα;
- Ασκεί ο ΔΕΔΔΗΕ ή/και ο ΑΔΜΗΕ ουσιαστικό επιτόπιο έλεγχο κατά την κατασκευή τέτοιων ιδιωτικών δικτύων διασύνδεσης ΑΠΕ πριν από την ενεργοποίησή τους, ή ο έλεγχος περιορίζεται σε παραλαβή μελετών επί χάρτου; Πώς εξηγείται ότι, ενώ η κατασκευάστρια εταιρεία δήλωνε συμμόρφωση με τις προδιαγραφές, συνελήφθη ο ίδιος ο μηχανικός που υπέγραφε τη μελέτη και την επίβλεψη;
- Γνώριζαν ο ΔΕΔΔΗΕ, ο ΑΔΜΗΕ ή/και το αρμόδιο Υπουργείο για την πυρκαγιά της 27ης Ιουνίου 2026 στην ίδια γραμμή, που προκλήθηκε από τον ίδιο μηχανισμό βραχυκυκλώματος; Αν ναι, ποια μέτρα ελήφθησαν τότε, και διατάχθηκε πλήρης επανέλεγχος του δικτύου πριν επιτραπεί η συνέχιση της λειτουργίας του;
- Ποιος πιστοποίησε την επάρκεια των «εργασιών ενίσχυσης» που φέρεται να έγιναν στις αρχές Ιουλίου 2026 μετά την πρώτη πυρκαγιά, δεδομένου ότι, σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη, η κακοτεχνία παρέμεινε και οδήγησε σε νέα πυρκαγιά λίγες εβδομάδες αργότερα, μόλις δύο-τρεις στύλους παρακάτω στην ίδια γραμμή;
- Υφίσταται εθνικό πρόγραμμα ή πρωτόκολλο πρόληψης πυρκαγιών από σπινθήρες /ηλεκτρικά τόξα σε δίκτυα μεταφοράς και διανομής που εξυπηρετούν σταθμούς ΑΠΕ, ιδίως εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων και ευαίσθητων οικοσυστημάτων/περιοχών Natura; Ποιος φορέας είναι αρμόδιος για την εφαρμογή και τον έλεγχό του;
- Ακολουθούνται ενιαίες, εναρμονισμένες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης τεχνικές προδιαγραφές αντισπινθηριστικής προστασίας για εναέρια δίκτυα μέσης τάσης που συνδέουν σταθμούς ΑΠΕ με το δίκτυο, και ποιος ελέγχει συστηματικά την τήρησή τους στην Ελλάδα;
- Ισχύει, και πώς εφαρμόζεται στην πράξη, η υποχρέωση καθαρισμού βλάστησης γύρω από κάθε στύλο δικτύου μεταφοράς ενέργειας (όπως η ακτίνα των 4 μέτρων που αναφέρει η πραγματογνωμοσύνη), και ποιος φορέας φέρει την ευθύνη ελέγχου τήρησής της — ο ιδιοκτήτης του πάρκου, ο ΔΕΔΔΗΕ, οι δασικές υπηρεσίες, ή κανείς εν τοις πράγμασι;
- Ισχύει διαφοροποιημένο, αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων και συντήρησης για δίκτυα μεταφοράς ενέργειας από ΑΠΕ που βρίσκονται εντός ή πλησίον ευαίσθητων οικοσυστημάτων και δασικών εκτάσεων υψηλής επικινδυνότητας; Εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση;
- Πόσα αντίστοιχα ιδιωτικά δίκτυα διασύνδεσης αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων λειτουργούν σήμερα στη χώρα, πόσοι επιτόπιοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί το τελευταίο έτος ανά Περιφέρεια, και πόσες παραβάσεις έχουν καταγραφεί;
- Προτίθεται η Κυβέρνηση να διατάξει άμεσο, έκτακτο και γενικευμένο επανέλεγχο όλων των αντίστοιχων δικτύων διασύνδεσης ΑΠΕ σε δασικές και ευαίσθητες περιοχές σε όλη τη χώρα, ώστε να αποτραπεί η επανάληψη αντίστοιχων συμβάντων;
- Σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκεται σήμερα το πρόγραμμα υπογειοποίησης του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με στοιχεία του ίδιου του ΔΕΔΔΗΕ, το δίκτυο παραμένει σε ποσοστό άνω του 85%-90% εναέριο; Τηρήθηκε το χρονοδιάγραμμα των επενδύσεων ύψους 369 εκατ. ευρώ που είχαν ανακοινωθεί για την υπογειοποίηση έως το 2026, και για ποιο λόγο το νέο επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2026-2030 δεν περιλαμβάνει πλέον συγκεκριμένο, μετρήσιμο στόχο χιλιομέτρων υπογειοποίησης, ιδίως σε δασικές, ευαίσθητες και υψηλού κινδύνου περιοχές; [Dnews.gr, «Υπογειοποίηση δικτύου στο 12% – Οι φονικές πυρκαγιές και τα προληπτικά έργα» — www.dnews.gr/eidhseis/ellada/603238], [Energymag.gr, «ΔΕΔΔΗΕ: Ο “πήχης” των επενδύσεων 369 εκατ. ευρώ έως το 2026 για την υπογειοποίηση δικτύων» — www.energymag.gr/energeia/ilektrismos/107937]
- Δεδομένου ότι τα προληπτικά μέτρα αποδείχθηκαν στην πράξη ανύπαρκτα και ο συντονισμός μεταξύ ΔΕΔΔΗΕ, ΑΔΜΗΕ, Πυροσβεστικής, δασικών υπηρεσιών και Περιφέρειας πλημμελής, προτίθεται η Κυβέρνηση να προχωρήσει σε ουσιαστική, συνολική αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, ευθυνών και κυρώσεων, ώστε η μοναδική «πολιτική» να μην παραμένει η εκκένωση οικισμών και η καταμέτρηση της καταστροφής εκ των υστέρων;
- Δεδομένου του συνόλου των παραλείψεων που περιγράφονται —από την ανεπαρκή εποπτεία των ιδιωτικών δικτύων διασύνδεσης ΑΠΕ έως την απουσία πραγματικού εναέριου συντονισμού που κόστισε δύο ανθρώπινες ζωές— προτίθεται η Κυβέρνηση να αποδώσει πολιτικές και υπηρεσιακές ευθύνες στην ηγεσία των αρμόδιων φορέων; Θεωρεί αποδεκτό το γεγονός ότι, μέχρι σήμερα, κανένας πολιτικά ή υπηρεσιακά υπεύθυνος δεν έχει παραιτηθεί ούτε έχει κληθεί να λογοδοτήσει για τις παραλείψεις αυτές;
- Ποια είναι τα μέτρα άμεσης στήριξης και αποζημίωσης που προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για τους πληγέντες κατοίκους, ελαιοπαραγωγούς και κτηνοτρόφους της Βοιωτίας και της Δυτικής Αττικής, δεδομένου ότι μόνο στη Βοιωτία καταστράφηκαν πάνω από 55.000 ελαιόδεντρα;
