Του Σταύρου Βαφειάδη
Η οικονομία της Πέλλας, όπως και πολλών άλλων αγροτικών περιοχών της χώρας, στηρίζεται σχεδόν εξολοκλήρου στον πρωτογενή τομέα. Οι αγρότες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τοπικής παραγωγής και, κατ’ επέκταση, της εμπορικής δραστηριότητας. Όταν λοιπόν αυτοί βρίσκονται αντιμέτωποι με τεράστια προβλήματα —όπως χαμηλές τιμές, ζημιές στις καλλιέργειες, καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και υψηλό κόστος παραγωγής— οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στα χωράφια, αλλά διαπερνούν ολόκληρο τον κοινωνικοοικονομικό ιστό του νομού.
Οι πρώτες συνέπειες στην τοπική οικονομία
Η μείωση του αγροτικού εισοδήματος σημαίνει άμεσα περιορισμό της αγοραστικής δύναμης. Οι αγρότες αγοράζουν λιγότερα προϊόντα, καθυστερούν πληρωμές, αναβάλλουν επενδύσεις και αποφεύγουν δαπάνες που άλλοτε κινούσαν την τοπική αγορά. Τα τοπικά καταστήματα ειδών ένδυσης, υπόδησης, γεωργικών εφοδίων, ακόμη και τα καφενεία και οι ταβέρνες των χωριών βλέπουν τον τζίρο τους να μειώνεται δραματικά.
Οι επιπτώσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Οι έμποροι και οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες βιώνουν με τη σειρά τους τις συνέπειες της κρίσης. Η μειωμένη ζήτηση οδηγεί σε αδυναμία κάλυψης λειτουργικών εξόδων, ενώ πολλοί αναγκάζονται να περιορίσουν προσωπικό ή να αναστείλουν τη δραστηριότητά τους. Ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται, καθώς η αδυναμία των επιχειρήσεων να κινηθούν επηρεάζει και τους προμηθευτές, δημιουργώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση που πλήττει συνολικά την τοπική ανάπτυξη.
Οι κοινωνικές διαστάσεις
Η κρίση στον αγροτικό τομέα δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και κοινωνική. Η απογοήτευση και η αβεβαιότητα οδηγούν σε εσωτερική μετανάστευση, εγκατάλειψη της γης και αποδυνάμωση της τοπικής κοινωνίας. Οι νέοι διστάζουν να ασχοληθούν με τη γεωργία, βλέποντας ότι οι κόποι των γονιών τους δεν αποδίδουν, ενώ οι παλαιότεροι αγρότες αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από την Πολιτεία.
Ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις
Όπως τονίζουν και οι εκπρόσωποι των αγροτών, τα αιτήματα για άμεσες αποζημιώσεις, μείωση του κόστους παραγωγής και εγγυημένες τιμές στα προϊόντα, δεν αποτελούν πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση επιβίωσης όχι μόνο των ίδιων, αλλά και ολόκληρης της τοπικής οικονομίας. Αν δεν στηριχθεί άμεσα ο πρωτογενής τομέας, θα καταρρεύσει και το δευτερογενές και τριτογενές κύκλωμα που εξαρτάται από αυτόν.
Κρίση της τοπικής κοινωνίας
Η κρίση που βιώνει σήμερα ο αγροτικός κόσμος της Πέλλας είναι κρίση όλης της τοπικής κοινωνίας. Όπως ειπώθηκε εύστοχα, “ό,τι εξοντώνει τους αγρότες, εξοντώνει και τον καθένα από εμάς”. Η αλληλεγγύη και η πίεση για ουσιαστικές λύσεις δεν είναι πια επιλογή, αλλά καθήκον όλων μας αν θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανό τον τόπο μας.
