Την Αγία Εικόνα της Παναγιάς Μηλιώτισσας, μαζί με άλλα Ιερά Κειμήλια, έφεραν το 1922 οι παππούδες μας στην Ελλάδα από την Μικρά Ασία με πρωτοστάτη το παπα Παύλο Τσαουσάκη, από ένα χωριό της Μικράς Ασίας που λεγόταν Ελμαλίκ του Νομού Νικομήδειας. Στην αρχή περίπου για δυο χρόνια εγκαταστάθηκαν στον Βόλο και στη συνέχεια στο χωριό Μηλιά Αλμωπίας.
Το χωριό Ελμαλίκ στα Ελληνικά σημαίνει Μηλιά ή Μήλοι. Την «Παναγία του Ελμαλίκ» ο Μακαριστός Μητροπολίτης Εδέσσης Πέλλης Και Αλμωπίας κυρός Καλλίνικος την ονόμασε «Η Παναγιά της Μηλιάς» και αναφερόταν από το 1967 και για πολλά χρόνια στα Δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος. Τα τελευταία 25 χρόνια ευλογεί ως «Παναγιά Μηλιώτισσα».
Σύμφωνα με την προφορική παράδοση αγιογραφήθηκε στην Ιερουσαλήμ από καλογέρους ερημίτες και Ευλογήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Κατόπιν δόθηκε ως Ευλογία στους «Ελμαλικιώτες-Μηλιώτες». Η πρώτη Αγιογραφία φαίνεται μέχρι και σήμερα καθαρά στο δεξί άνω μέρος της εικόνας και στα πρόσωπα του Χριστού και της Παναγίας. Χαρακτηριστικό της Εικόνας είναι Τα χαρακτηριστικά και έντονα Μάτια Της Παναγίας, που σε παρακολουθούν από κάθε γωνία.
Η ιστορία της είναι πολύ μεγάλη. Θαυματουργούσε και Θαυματουργεί εδώ και πολλούς αιώνες ως «Η Παναγία της ευτεκνίας». Την ευλαβούνταν Έλληνες και Τούρκοι. Ακόμα και σήμερα έρχονται Τούρκοι και πολλοί ξένοι προσκυνητές για να τους χαρίσει ευτεκνία.
Η Παναγιά Μηλιώτισσα βρίσκεται στον Ιερό Ναό Γεννέσιου της Θεοτόκου Μηλιάς Αλμωπίας – Ν. Πέλλας και πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου.
