Σε οριακό σημείο βρίσκονται οι κερασοπαραγωγοί σε Πέλλα και Ημαθία, έναν χρόνο μετά τον παγετό του Μαρτίου 2025 που ισοπέδωσε τις καλλιέργειες, φτάνοντας σε πολλές περιπτώσεις σε ολοκληρωτική απώλεια παραγωγής. Όπως καταγγέλλουν, παρά τις έγκαιρες αναγγελίες ζημιάς στον ΕΛΓΑ και τις συμπληρωματικές δηλώσεις για όλες τις ποικιλίες κερασιών –με τα σχετικά τέλη να έχουν καταβληθεί– καμία εκτίμηση δεν πραγματοποιήθηκε στα χωράφια.
Οι παραγωγοί θυμίζουν ότι υπήρξαν δημόσιες διαβεβαιώσεις για ένταξη των ζημιών στο καθεστώς αποζημιώσεων, όμως ο χρόνος πέρασε χωρίς καμία εξέλιξη. Τον Σεπτέμβριο, όπως αναφέρουν, ενημερώθηκαν αιφνιδιαστικά ότι οι αποζημιώσεις θα δοθούν μέσω ειδικού, ad hoc προγράμματος, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα και χωρίς διασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξασφάλισαν έγκριση από την Κομισιόν για ενισχύσεις στα κεράσια, στην Ελλάδα επικρατεί αβεβαιότητα ακόμη και για το αν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα. Με τη νέα σεζόν να τρέχει και τα χρέη να συσσωρεύονται σε περιοχές μονοκαλλιέργειας, οι αγρότες ζητούν άμεσες απαντήσεις. Χωρίς αποζημιώσεις, προειδοποιούν, η αγροτική οικονομία δεν αντέχει.
Η επιστολή προς τον Πρωθυπουργό έχει ως εξής:
Βρισκόμαστε σε απόγνωση εμείς οι ακρίτες κερασοπαραγωγοί των Περιφερειακών Ενοτήτων Πέλλας και Ημαθίας, έχοντας υποστεί μία ανεπανάληπτη κοροϊδία.
Στις 19 και 20 Μαρτίου 2025 σημειώθηκε ένας από τους μεγαλύτερους παγετούς των τελευταίων ετών, με αποτέλεσμα τη σχεδόν καθολική καταστροφή της παραγωγής κερασιών, η οποία σε πολλές περιπτώσεις έφτασε το 100%.
Στις 20/03/2025 έγινε αναγγελία ζημιάς από το Υποκατάστημα ΕΛΓΑ Βέροιας. Δηλώθηκαν δενδρώδεις καλλιέργειες (ροδακινιές, βερικοκιές κ.ά.) που βρίσκονταν στο στάδιο της πλήρους ανθοφορίας, καθώς και μόνο πέντε (5) υπερπρώιμες ποικιλίες κερασιών. Αυτό συνέβη διότι, σύμφωνα με τον Κανονισμό του ΕΛΓΑ, η ασφαλιστική κάλυψη ξεκινά από το στάδιο του 100% της ανθοφορίας. Για τις συγκεκριμένες ποικιλίες πραγματοποιήθηκαν και οι προβλεπόμενες αυτοψίες από κλιμάκια του ΕΛΓΑ.
Οι υπόλοιπες ποικιλίες κερασιών, παρότι υπέστησαν ζημιά έως και 100% στο προανθιακό στάδιο, δεν δηλώθηκαν, καθώς δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα Κανονισμό του ΕΛΓΑ.
Τότε προτείναμε – δυστυχώς μόνο προφορικά και όχι εγγράφως – σε κυβερνητικούς βουλευτές να κατατεθεί αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για αποζημίωση μέσω άμεσων ενισχύσεων, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 1308/2013 και των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και μέσω των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis). Είχαμε ήδη διαπιστώσει ότι οι ζημιές σε όλες τις καλλιέργειες της χώρας ήταν τεράστιες και ότι τα διαθέσιμα κονδύλια δύσκολα θα επαρκούσαν για πλήρη αποζημίωση όλων των πληγέντων.
Υπενθυμίζουμε ότι η χρηματοδότηση του ΕΛΓΑ γίνεται σε ποσοστό περίπου 80% από εμάς τους ίδιους τους παραγωγούς, με ετήσιες εισφορές που ανέρχονται περίπου στα 185 εκατομμύρια ευρώ.
Οι απαντήσεις που λάβαμε – και πάλι προφορικά – ήταν ότι θα ενταχθούμε με απόφαση και εμείς οι κερασοπαραγωγοί στις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, ώστε να αποζημιωθούμε γρηγορότερα και με καλύτερους όρους, και ότι δεν υπήρχε λόγος να γίνει αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς αυτό θα καθυστερούσε σημαντικά και θα απέφερε λιγότερα χρήματα.
Πράγματι, με νέα αναγγελία του Υποκαταστήματος ΕΛΓΑ Βέροιας στις 13/04/2025, κληθήκαμε να δηλώσουμε όλες τις υπόλοιπες ποικιλίες κερασιών που είχαν υποστεί ζημιά στο προανθιακό στάδιο, καταβάλλοντας και τα προβλεπόμενα τέλη εκτίμησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, υποβλήθηκαν συνολικά περίπου 11.500 δηλώσεις.
Παράλληλα, κυβερνητικοί βουλευτές των δύο νομών, σε εκδηλώσεις, πανηγύρια, χορούς, και χτυπώντας μας την πλάτη, αλλά και σε δημόσιες τοποθετήσεις, ανακοινώσεις και συνεντεύξεις, μας διαβεβαίωναν για την «επιτυχία» της ένταξης και των υπόλοιπων ποικιλιών κερασιών στις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ.
Ωστόσο, ο Μάιος πέρασε χωρίς να πραγματοποιηθούν οι απαιτούμενες εκτιμήσεις στα χωράφια μας. Στις διαμαρτυρίες μας, η απάντηση ήταν ότι δεν υπήρχε επαρκές προσωπικό και ότι έπρεπε να δείξουμε υπομονή. Στη συνέχεια, παρότι προσλήφθηκε έκτακτο προσωπικό και πέρασαν οι μήνες Ιούνιος, Ιούλιος και Αύγουστος, εκτιμήθηκαν κανονικά άλλες καλλιέργειες (ροδάκινα, βερίκοκα κ.ά.), αλλά για τα κεράσια δεν πραγματοποιήθηκε καμία εκτίμηση, παρά τις επανειλημμένες διαμαρτυρίες μας.
Το γεγονός αυτό μας δημιούργησε εύλογες υποψίες. Από την εμπειρία μας γνωρίζαμε ότι η μη διενέργεια εκτιμήσεων σημαίνει τελικά μη αποζημίωση. Δυστυχώς, αυτό επιβεβαιώθηκε.
Τον Σεπτέμβριο, έπειτα από ερωτήσεις στη Βουλή, πληροφορηθήκαμε ότι τα κεράσια θα αποζημιωθούν μέσω άλλου προγράμματος ad hoc, εφόσον πρώτα εξευρεθούν τα απαραίτητα κονδύλια, με τη διαβεβαίωση του αρμόδιου Υπουργού ότι αυτό θα γίνει «πολύ σύντομα».
Ακολούθησαν αλλεπάλληλες επαφές με κυβερνητικούς βουλευτές των νομών Πέλλας και Ημαθίας, καθώς και συναντήσεις με τον Υπουργό, χωρίς όμως να λάβουμε μέχρι σήμερα καμία σαφή και συγκεκριμένη απάντηση.
Την ίδια στιγμή, με εκτελεστικό κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ) 2025/2061, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 13/10/2025, εγκρίθηκαν αιτήματα έξι χωρών. Τέσσερις εξ αυτών (Ουγγαρία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Λιθουανία) είχαν υποβάλει αίτημα ήδη από το καλοκαίρι και έλαβαν έγκριση ώστε να αποζημιώσουν τις κερασιές τους το αργότερο έως τις 26 Απριλίου 2026, με δυνατότητα προσαύξησης του ποσού έως και 200%, παρότι η Ελλάδα διαθέτει σαφώς μεγαλύτερη έκταση καλλιέργειας κερασιών.
Το πιο απογοητευτικό για εμάς είναι ότι, μέχρι και σήμερα, παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις μας, δεν έχουμε λάβει καμία ξεκάθαρη απάντηση στο αν έχει κατατεθεί ή όχι αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για την αποζημίωση των κερασιών.
Η ζημιά ήταν από τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί. Υπάρχουν χωριά όπου το κεράσι αποτελεί μονοκαλλιέργεια. Έχει ήδη ξεκινήσει η νέα καλλιεργητική περίοδος, τα περσινά μας χρέη είναι δυσβάσταχτα και δεν υπάρχουν τα απαραίτητα κεφάλαια για να συνεχίσουμε να καλλιεργούμε.
Με βάση τα παραπάνω, προκύπτουν εύλογα τα ακόλουθα ερωτήματα:
- Για ποιον λόγο εξαιρέθηκαν τελικά οι πέντε υπερπρώιμες ποικιλίες κερασιών από τον ΕΛΓΑ, παρότι βρίσκονταν σε πλήρη ανθοφορία και καλύπτονται από τον Κανονισμό;
- Με ποια απόφαση εντάχθηκαν οι υπόλοιπες ποικιλίες κερασιών στις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, ενώ βρίσκονταν στο προανθιακό στάδιο;
- Με ποια απόφαση και για ποιον λόγο, ενώ πληρώσαμε τα τέλη εκτίμησης, απενταχθήκαμε τελικά από τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ;
- Για ποιον λόγο δεν υποβλήθηκε αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως έπραξαν άλλες χώρες για τον ίδιο λόγο;
- Προτίθεται τελικά η κυβέρνηση να καταθέσει αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και, αν ναι, πότε;
- Προτίθεται να μας αποζημιώσει μέσω ενισχύσεων de minimis, οι οποίες είναι πιο άμεσες, δεδομένου ότι, σύμφωνα με το ΦΕΚ 7139/Β/30-12-2025, το εθνικό ανώτατο όριο τριετίας ανέρχεται σε 264.880.000 ευρώ, ενώ μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί 164.998.991 ευρώ, αφήνοντας διαθέσιμο υπόλοιπο 99.881.009 ευρώ, το οποίο με τη δυνατότητα προσαύξησης έως και 200% επαρκεί για άμεση αποζημίωση;
Κύριε Πρωθυπουργέ,
Για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να παράγουμε, να επιβιώσουν οι οικογένειές μας, να μη σβήσει η ελληνική ύπαιθρος και να συνεχίσουμε να συνεισφέρουμε στην εθνική οικονομία, φέρνοντας συνάλλαγμα, ζητούμε την άμεση παρέμβασή σας για τον τερματισμό αυτής της κοροϊδίας και την άμεση αποζημίωσή μας
