Του Κωνσταντίνου Τσόρμπα
Σήμερα, στην επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης μας από τον τουρκικό ζυγό, η ιστορία μάς θυμίζει πως τίποτα από όσα θεωρούμε αυτονόητα δεν χαρίστηκε. Η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και η δυνατότητα ενός λαού να ορίζει τη μοίρα του κατακτήθηκαν με αγώνες, θυσίες και πίστη σε ένα καλύτερο αύριο.
Όμως, κάθε ιστορική επέτειος δεν είναι μόνο αφορμή για να κοιτάξουμε πίσω με υπερηφάνεια. Είναι και μια ευκαιρία να κοιτάξουμε το σήμερα με ειλικρίνεια και το αύριο με ευθύνη.
Γιατί τι αξία έχει η δύναμη μιας χώρας, όταν οι πολίτες της δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τα στοιχειώδη; Τι σημαίνει ανάπτυξη, όταν ένα νέο ζευγάρι αναρωτιέται αν θα μπορέσει ποτέ να αποκτήσει το δικό του σπίτι; Τι σημαίνει πρόοδος, όταν η εργασία δεν αρκεί για μια αξιοπρεπή ζωή, όταν η ακρίβεια εξαντλεί τα νοικοκυριά και όταν οι νέοι αισθάνονται πως, παρά τις γνώσεις, τις δυνατότητες και τις προσπάθειές τους, το μέλλον τους παραμένει αβέβαιο;
Η σημερινή κοινωνική αναταραχή σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, από τη Γαλλία μέχρι την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς ως μια σειρά από διαδηλώσεις ή επεισόδια. Πίσω από τις εικόνες της οργής υπάρχει μια βαθύτερη αγωνία: η αγωνία ανθρώπων που αισθάνονται ότι οι θυσίες τους δεν μεταφράζονται σε καλύτερη ζωή και ότι το αύριο γίνεται ολοένα πιο δυσπρόσιτο.
Η οργή δεν δικαιολογεί τη βία ούτε την καταστροφή. Αλλά μια κοινωνία που θέλει να παραμείνει όρθια οφείλει να ακούει όσα γεννούν την οργή, πριν αυτή μετατραπεί σε απόγνωση.
Και εδώ βρίσκεται μια μεγάλη αντίφαση της εποχής μας. Τα κράτη μπορεί να διαθέτουν ισχυρούς θεσμούς, οικονομικές δυνατότητες, ιστορικό βάθος και διεθνή παρουσία, αλλά να αδυνατούν να μετατρέψουν αυτή τη δύναμη σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών τους.
Ασφαλώς, δεν εξαρτώνται όλα αποκλειστικά από τις εθνικές κυβερνήσεις. Οι πόλεμοι, οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι ενεργειακές αναταράξεις, οι διεθνείς αγορές και οι ευρύτερες οικονομικές εξαρτήσεις επηρεάζουν βαθιά τη ζωή των κοινωνιών. Όμως, οι εξωτερικές πιέσεις δεν μπορούν να αποτελούν μόνιμη δικαιολογία για τις εσωτερικές αδυναμίες, τις λανθασμένες επιλογές ή την απουσία μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
Η πραγματική ισχύς μιας χώρας δεν μετριέται μόνο από την οικονομία της, τον στρατό της, τη διπλωματική της θέση ή την ιστορική της κληρονομιά. Μετριέται και από το αν μπορεί να προσφέρει στον πολίτη της ασφάλεια, δικαιοσύνη, αξιοπρεπή εργασία, προσιτή κατοικία, ουσιαστική παιδεία και την πεποίθηση ότι η προσπάθεια έχει νόημα.
Και πάνω απ’ όλα, μετριέται από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τη νέα γενιά.
Τα παιδιά μας δεν είναι απλώς η συνέχεια της κοινωνίας μας. Είναι ο λόγος για τον οποίο έχει νόημα να αγωνιζόμαστε, να δημιουργούμε, να θυμόμαστε την ιστορία μας και να υπερασπιζόμαστε την ελευθερία μας. Δεν αρκεί να τους παραδώσουμε μνημεία, επετείους και αφηγήσεις για τις θυσίες των προγόνων μας. Οφείλουμε να τους παραδώσουμε και μια πατρίδα στην οποία θα μπορούν να ονειρεύονται χωρίς να αισθάνονται αφελείς, να εργάζονται χωρίς να φοβούνται τη φτώχεια και να σχεδιάζουν τη ζωή τους χωρίς να θεωρούν αναπόφευκτη τη φυγή στο εξωτερικό.
Αν θέλουμε να τιμήσουμε πραγματικά εκείνους που αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση του τόπου μας, ας αναρωτηθούμε τι ελευθερία προσφέρουμε σήμερα στα παιδιά μας. Γιατί ελευθερία δεν είναι μόνο να μην υπάρχει ξένος ζυγός. Είναι να μη γίνεται η ίδια η καθημερινότητα ένας αθέατος ζυγός, που περιορίζει τις επιλογές, συνθλίβει τις δυνατότητες και στερεί την ελπίδα.
Η ιστορία μάς παρέδωσε μια ευθύνη. Δεν μας έδωσε το δικαίωμα να επαναπαυόμαστε στις δάφνες της.
Η μεγαλύτερη τιμή στους αγώνες του χθες είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για ένα καλύτερο αύριο.
Μια χώρα πραγματικά δυνατή δεν είναι εκείνη που απλώς θυμάται πώς απελευθερώθηκε. Είναι εκείνη που φροντίζει ώστε οι επόμενες γενιές να μπορούν να ζήσουν ελεύθερες, ασφαλείς, αξιοπρεπείς και με πραγματικές ευκαιρίες.
Γιατί η πατρίδα δεν είναι μόνο όσα κληρονομήσαμε.
Είναι, κυρίως, όσα θα αφήσουμε στην συνέχεια!
