Η 6η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως η πανελλήνια ημέρα κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού. Μια ημέρα που κάθε χρόνο συνοδεύεται από αφίσες, δράσεις, παρουσιάσεις, συνθήματα και δηλώσεις καλών προθέσεων. Όμως ας είμαστε ειλικρινείς: το πρόβλημα δεν λύνεται με εκδηλώσεις μίας ημέρας. Και όσο συνεχίζουμε να το αντιμετωπίζουμε επιφανειακά, τόσο θα μεγαλώνει.
Ο σχολικός εκφοβισμός δεν είναι «παιχνίδι παιδιών». Δεν είναι «πειράγματα», ούτε «φάση της ηλικίας». Είναι βία. Ωμή, καθημερινή και πολλές φορές αόρατη. Βία που τσακίζει την αυτοεκτίμηση, απομονώνει, τρομοκρατεί και σε ακραίες περιπτώσεις οδηγεί παιδιά στην απόγνωση.
Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι μόνο οι θύτες. Είναι η σιωπή γύρω τους. Η σιωπή των συμμαθητών που βλέπουν και δεν μιλούν. Η σιωπή των ενηλίκων που υποτιμούν το πρόβλημα. Η σιωπή ενός συστήματος που συχνά προτιμά να «μην ανοίξει θέμα» για να μην εκτεθεί.
Κάθε περιστατικό εκφοβισμού είναι μια αποτυχία συλλογική. Αποτυχία της οικογένειας που δεν έμαθε στο παιδί της τι σημαίνει σεβασμός. Αποτυχία του σχολείου όταν αδιαφορεί ή φοβάται να συγκρουστεί. Αποτυχία μιας κοινωνίας που συνηθίζει τη βία και τη μετατρέπει σε θέαμα.
Ας μην κρυβόμαστε: τα παιδιά δεν γεννιούνται βίαια. Μαθαίνουν να γίνονται. Μαθαίνουν ότι ο ισχυρός επιβάλλεται, ότι η διαφορετικότητα γίνεται στόχος, ότι η κοροϊδία χαρίζει «κύρος» μέσα στην ομάδα. Και όταν αυτά τα μηνύματα επαναλαμβάνονται καθημερινά —στο σπίτι, στο διαδίκτυο, στα μέσα ενημέρωσης— το σχολείο γίνεται απλώς ο χώρος όπου εκδηλώνονται.
Η αντιμετώπιση του εκφοβισμού απαιτεί θάρρος. Θάρρος από τους εκπαιδευτικούς να παρέμβουν χωρίς φόβο. Θάρρος από τους μαθητές να σταθούν δίπλα στο θύμα. Θάρρος από τους γονείς να αναγνωρίσουν ότι ακόμη και το δικό τους παιδί μπορεί να είναι ο θύτης.
Η 6η Μαρτίου δεν πρέπει να είναι μια συμβολική υπενθύμιση. Πρέπει να είναι μια ενοχλητική αλήθεια. Ότι όσο ανεχόμαστε τη βία, όσο τη δικαιολογούμε ή την αγνοούμε, γινόμαστε μέρος της.
Γιατί ο εκφοβισμός δεν τελειώνει όταν τελειώνει το σχολείο. Μεγαλώνει μαζί μας. Και μια κοινωνία που μαθαίνει στα παιδιά της να φοβούνται ή να τρομοκρατούν, χτίζει το ίδιο της το μέλλον πάνω στη βία.
Η επιλογή είναι δική μας: θα συνεχίσουμε να σιωπούμε ή θα αποφασίσουμε επιτέλους να συγκρουστούμε με το πρόβλημα;
Ολυμπία Χρ. Χουρσόγλου
Ιστορικός – Φιλόλογος
