Η βασική ιστορία από την οποία αντλεί έμπνευση η νέα σειρά του Σωτήρη Τσαφούλια, “Ριφιφί” σε παραγωγή COSMOTE TV είναι λίγο – πολύ γνωστή σε όλους μας. Το “Ριφιφί του αιώνα” που πραγματοποιήθηκε το 1992 στην Τράπεζα Εργασίας και συνεχίζει να αποτελεί έναν θρύλο, είναι ο πυρήνας της ιστορίας που ξετυλίγεται σε 6 επεισόδια.
Ωστόσο, υπάρχει και μια δεύτερη, ακόμα πιο συγκλονιστική, αληθινή ιστορία που κρύβεται πίσω από την “κραυγή” της Όλγας, της κεντρικής ηρωίδας, που ενσαρκώνει μοναδικά η Ευαγγελία Μουμούρη.
Οι συντελεστές της σειράς κρατούσαν κρυφή την δεύτερη αληθινή ιστορία, η οποία όμως αποκαλύφθηκε στο 5ο επεισόδιο της σειράς και ξύπνησε μνήμες από ένα συγκλονιστικό γεγονός που σημάδεψε την Ελλάδα το 2001.
ΠΡΟΣΟΧΗ, SPOILERS παρακάτω για όποιους δεν έχουν δει τη σειρά
Ριφιφί: Η αποκάλυψη της ιστορίας της Όλγας
Ένα ατύχημα κατά την διάρκεια των εργασιών της ομάδας για το άνοιγμα του τούνελ, συνταράσσει την Όλγα η οποία ζητά από όλους να σταματήσουν το παράτολμο σχέδιο. Μέσα στο κλίμα έντασης που θα επικρατήσει, η Όλγα, που έως τώρα γνωρίζαμε μόνο πως είναι ο “εγκέφαλος” του ριφιφί, αποκαλύπτει την τραγική ιστορία που την οδήγησε να θέλει να εκδικηθεί την τράπεζα και το σύστημα.
Όπως θα πει, η Τράπεζα Ανάπτυξης ήταν υπεύθυνη για τον θάνατο του γιου αλλά και του συζύγου της. «Το 1979, ο Ιάσωνας μου διαγνώστηκε με λευχαιμία. Ήταν 4 χρονών», αποκάλυψε η πρωταγωνίστρια.
«Πρόκειται για νευροβλάστομα στο δεξί επινεφρίδιο. Είναι μια κατάσταση που δεν αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα. Θα πρέπει να πάτε στο εξωτερικό. Θα σας πρότεινα το Memorial στις ΗΠΑ», φαίνεται σε ένα flashback να λέει ο γιατρός στους σοκαρισμένους γονείς. Το ποσό που χρειάζεται, 100.000.000 δραχμές.
Όπως αποκαλύπτεται στην συνέχεια, ο σύζυγος της Όλγας, Αποστόλης, τον οποίον υποδύεται ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, βρίσκει τρόπο να συγκεντρώσει τα χρήματα ανοίγοντας έναν ερανικό λογαριασμό στην Τράπεζα Ανάπτυξης. Διαδίδουν την είδηση της ασθένειας του μικρού Ιάσωνα και η ανταπόκριση του κόσμου είναι συγκινητική.
Σύντομα συγκεντρώνεται το υπέρογκο ποσό των 100.000.000 ευρώ, όμως το μικρό παιδί δεν θα ταξιδέψει ποτέ στην Αμερική. Η τράπεζα, ισχυρίζεται πως ο σκοπός του ερανικού λογαριασμού δεν έχει δηλωθεί και δεσμεύει τα χρήματα. Το χειρουργείο δεν γίνεται ποτέ και ο μικρός Ιάσωνας “φεύγει” από την ζωή.
Την ημέρα της κηδείας, ο σύζυγος της Όλγας παθαίνει εγκεφαλικό όταν λαμβάνει μια συλλυπητήρια επιστολή από την ίδια την τράπεζα που τον ενημερώνει πως μέρος των χρημάτων που είχαν συγκεντρωθεί για την θεραπεία του μικρού Ιάσωνα θα διατεθούν σε ίδρυμα παιδιών με νεοπλασματικές παθήσεις. Ο Αποστόλης μένει τρεις μήνες σε κόμμα και ύστερα πεθαίνει.
Η ιστορία του Παναγιώτη Βασιλέλλη που συγκλόνισε την Ελλάδα το 2001
Στο “Ριφιφί”, η ιστορία της Όλγας φαίνεται πως αντλεί έμπνευση από την πραγματική τραγωδία που συγκλόνισε την Ελλάδα το 2001, με τον μικρό Παναγιώτη Βασιλέλλη. Αν και η σειρά διατηρεί τη μυθοπλασία, ορισμένες λεπτομέρειες και κυρίως ο πόνος και η αδικία που βιώνει η οικογένεια έχει σαφείς παραλληλισμούς με την αληθινή ιστορία.
Το 1999, ο 18 μηνών Παναγιώτης από την Λέσβο, διαγιγνώσκεται με νευροβλάστωμα στο δεξί επινεφρίδιο, μια σοβαρή μορφή λευχαιμίας που δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί στην Ελλάδα εκείνη την εποχή. Η μόνη ελπίδα για σωτηρία ήταν το νοσοκομείο Memorial στις ΗΠΑ, με το κόστος της θεραπείας να ξεπερνά τις 100 εκατομμύρια δραχμές. Η ελληνική κοινωνία συγκλονίζεται και κινητοποιείται αμέσως: χιλιάδες πολίτες συνεισφέρουν μέσω ερανικού λογαριασμού για να συγκεντρωθεί το απαιτούμενο ποσό.
Ωστόσο, η Εθνική Τράπεζα, επικαλούμενη τον νόμο 5101 του 1931, μπλοκάρει τα χρήματα, ισχυριζόμενη ότι ο σκοπός του λογαριασμού δεν είχε δηλωθεί επίσημα. Μόλις 12 εκατομμύρια δραχμές αποδεσμεύονται, ενώ ο χρόνος κυλά επικίνδυνα γρήγορα. Το παιδί δεν προλαβαίνει να ταξιδέψει στις ΗΠΑ για τη θεραπεία, και στις 5 Μαρτίου 2001 ο Παναγιώτης χάνει τη ζωή του.
Τραγική ειρωνεία η ανακοίνωση τριών γραμμών του υπουργείο Υγείας λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του παιδιού που ανέφερε: «Με απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Υγείας – Πρόνοιας, ανακοινώνεται ότι το χρηματικό ποσό που έχει συγκεντρωθεί στην Εθνική Τράπεζα για τον μικρό Παναγιώτη Βασιλέλλη θα διατεθεί σε κοινωνικά ιδρύματα για το παιδί».
Ποινικές διώξεις στους υπεύθυνους της τράπεζας
Μετά τον θάνατο του μικρού Παναγιώτη στις 5 Μαρτίου 2001, η υπόθεση πήρε τον δρόμο της Δικαιοσύνης και εξελίχθηκε σε μια πολυετή δικαστική περιπέτεια. Αρχικά, η Εισαγγελία Μυτιλήνης άσκησε ποινικές διώξεις σε βάρος στελεχών της Εθνικής Τράπεζας, μεταξύ των οποίων και ο τότε διοικητής της, για αδικήματα όπως η παράβαση καθήκοντος και η παράνομη διαχείριση του ερανικού λογαριασμού.
Παράλληλα, η οικογένεια του παιδιού προχώρησε σε αγωγές, ζητώντας την αναγνώρισή της ως αποκλειστικού δικαιούχου των χρημάτων που είχαν συγκεντρωθεί, αλλά και αποζημίωση για την ψυχική οδύνη που υπέστη.
Στις 23 Μαρτίου 2001 κατατέθηκε η πρώτη αγωγή κατά της Εθνικής Τράπεζας, με αίτημα την αποδέσμευση ολόκληρου του ποσού. Ωστόσο, με την απόφαση του Πρωτοδικείου Μυτιλήνης τον Ιούνιο του 2006, κρίθηκε ότι ο έρανος ήταν νομικά μη επιτρεπτός, καθώς δεν είχε την απαιτούμενη κρατική έγκριση, με αποτέλεσμα να επιδικαστεί μόνο μέρος των χρημάτων.
Παράλληλα, το 2003 οι γονείς είχαν καταθέσει ξεχωριστή αγωγή για αποζημίωση λόγω ψυχικής οδύνης, με το Πρωτοδικείο Αθηνών να αναγνωρίζει αρχικά ευθύνη υπαλλήλων της τράπεζας. Ωστόσο, και αυτή η απόφαση ανατράπηκε σε ανώτερο βαθμό.
Το 2009, η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο αφού το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου απέρριψε την αίτηση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που ζητούσε να αναιρεθεί βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Αιγαίου το οποίο έκρινε ότι δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες κατά τεσσάρων διευθυντικών στελεχών της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος και τέως διευθυντή του Νοσοκομείου Παίδων Αγία Σοφία για το αδίκημα της έκθεσης από την οποία προήλθε ο θάνατος του μικρού Παναγιώτη Βασιλέλλη.
Οι γονείς του άτυχου παιδιού δεν σταματούν τον αγώνα τους και απευθύνονται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ωστόσο, το 2023 εκδόθηκε η απόφαση του ΕΔΔΑ σύμφωνα με την οποία, παρά τη δραματική καθυστέρηση και τη γραφειοκρατία, δεν υπήρξε νομικά παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή, καθώς ο θάνατος του παιδιού δεν αποδόθηκε αιτιωδώς στη μη έγκαιρη αποδέσμευση των χρημάτων.
